Jak dobrać moc pompy ciepła?

„Ile kilowatów potrzebuję?" — to pytanie powinno padać jako pierwsze przy każdej wycenie pompy ciepła. Bardzo często pada jako ostatnie, już po wyborze marki i modelu.

To odwrócona kolejność i kosztuje realne pieniądze przez dwadzieścia lat eksploatacji. Zła moc — w obie strony — jest gorsza niż urządzenie niższej klasy o mocy dobranej prawidłowo.

Dlaczego „moc na metr kwadratowy" to zły punkt wyjścia

Wskaźniki w stylu „50–100 W na metr" powstały w czasach, gdy budynki nie miały wspólnej normy izolacyjności.

Dziś różnica w zapotrzebowaniu między domem w standardzie EU30 a domem sprzed piętnastu lat o tej samej powierzchni bywa dwu-, a nawet trzykrotna. Wskaźnik „na metr" nie widzi różnicy między dobrą stolarką a nieszczelnymi oknami z lat dziewięćdziesiątych ani między 20 cm styropianu a 8 cm wełny.

Jak wygląda prawidłowa metodyka

Właściwy dobór opiera się na obliczeniu projektowego obciążenia cieplnego budynku zgodnie z normą PN-EN 12831 — nie na szacunku. W praktyce liczy się straty ciepła osobno dla każdej przegrody:

• Ściany zewnętrzne — powierzchnia i rzeczywisty współczynnik przenikania ciepła U
• Okna i drzwi — powierzchnia, parametry stolarki, orientacja względem stron świata
• Dach albo stropodach — grubość i typ izolacji
• Podłoga na gruncie lub strop nad piwnicą, zależnie od konstrukcji
• Mostki termiczne — naroża, połączenie ściany z fundamentem, ościeża okienne
• Straty na wentylację — zupełnie inne przy grawitacyjnej, inne przy mechanicznej z odzyskiem

Do tego dochodzi temperatura projektowa dla konkretnej lokalizacji. Polska jest podzielona na strefy klimatyczne i wartość dla Mazowsza różni się od tej dla Suwalszczyzny czy terenów górskich.

Dopiero suma tych strat przy właściwej temperaturze projektowej daje realne zapotrzebowanie w kilowatach — liczbę, pod którą dobiera się konkretny model.

Przewymiarowanie to nie jest „bezpieczny zapas"

Intuicja podpowiada, że większa moc daje większy margines bezpieczeństwa. W praktyce przewymiarowana pompa pracuje głównie w trybie cyklicznego załączania i wyłączania zamiast płynnej modulacji, do której została zaprojektowana.

• Niższa sprawność sezonowa. Częste starty i zatrzymania zużywają więcej energii niż praca ciągła przy częściowym obciążeniu.
• Szybsze zużycie sprężarki. To rozruchy, nie godziny pracy, obciążają ją mechanicznie najbardziej.
• Gorszy komfort. Wahania temperatury są bardziej odczuwalne niż przy płynnej pracy dobrze dobranej jednostki.
• Wyższy koszt zakupu. Płacisz za moc, której budynek nigdy nie wykorzysta.

Niedowymiarowanie zdarza się rzadziej, ale boli bardziej

Zbyt mała pompa w najzimniejsze dni nie nadąża z pokryciem zapotrzebowania i częściej, niż powinna, włącza grzałkę elektryczną. Rachunki rosną dokładnie wtedy, gdy najbardziej zależy Ci na oszczędności.

Ten błąd zdarza się przy budynkach o nietypowej bryle albo gdy ktoś świadomie „oszczędza" na klasie mocy względem wyliczenia.

Co robimy inaczej

Przed doborem konkretnego modelu i marki liczymy projektowe obciążenie cieplne na podstawie realnego projektu — przegrody, stolarka, strefa klimatyczna. Nie na podstawie samego metrażu.

Dopiero ta liczba jest punktem wyjścia do rozmowy o urządzeniu, jego mocy nominalnej i krzywej wydajności w niskich temperaturach.

I jeszcze jedno, o czym mało kto mówi: obliczenia sprawdzą się tylko wtedy, gdy budynek został wykonany zgodnie z projektem. Zdarzało nam się wymieniać pompę na większą, bo dom okazał się nieszczelny mimo poprawnie policzonego projektu. Dlatego przy nowych budynkach pytamy o wynik testu szczelności.

Wynik obliczeń dostajesz na piśmie. Prześlij projekt — policzymy zapotrzebowanie bezpłatnie i odpowiemy w 48 godzin.

Najczęstsze pytania